حذف هزینه‌های دلالی اجاره در تهران: امیدی برای مستاجران

قانون جدید اجاره چیست؟

شورای شهر تهران در آبان 1403 قانونی را با اکثریت قاطع (42 رأی موافق در برابر 8 رأی مخالف) تصویب کرد که هزینه‌های دلالی اجاره را به مالکانی که مشاور املاک را استخدام می‌کنند منتقل می‌کند. این قانون که به نام «عدالت در اجاره مسکن» شناخته می‌شود، به مستاجران کمک می‌کند تا از پرداخت هزینه‌های سنگین دلالی که گاهی تا 15 درصد اجاره سالیانه است، معاف شوند.

چرا این قانون مهم است؟

در تهران، بازار اجاره مسکن به‌ویژه در مناطق پرتقاضا مانند شمال و مرکز شهر، با چالش‌های زیادی روبه‌رو است. هزینه‌های دلالی یکی از موانع اصلی برای مستاجران، به‌ویژه قشر جوان و خانواده‌های کم‌درآمد، بوده است. به گفته نگار حسینی، مشاور املاک در منطقه سعادت‌آباد، «بسیاری از مستاجران به دلیل هزینه‌های دلالی مجبور می‌شدند گزینه‌های گران‌تر یا دورتر از محل کارشان را انتخاب کنند.»

این قانون می‌تواند به کاهش فشار مالی بر مستاجران کمک کند و امکان دسترسی به مسکن مناسب‌تر را فراهم آورد. با این حال، برخی کارشناسان هشدار می‌دهند که مالکان ممکن است این هزینه را به اجاره‌بها اضافه کنند.

نظر مخالفان: آیا اجاره‌ها گران‌تر می‌شود؟

برخی از فعالان بازار املاک معتقدند این قانون ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد. علیرضا محمدی، مدیر یک آژانس املاک در منطقه پاسداران، می‌گوید: «مالکان برای جبران هزینه دلالی، احتمالاً اجاره‌ها را افزایش می‌دهند. این موضوع می‌تواند به‌ویژه در مناطقی مثل الهیه یا زعفرانیه که اجاره‌ها بالاست، محسوس باشد.»

با این حال، حامیان قانون تأکید دارند که در املاک با اجاره کنترل‌شده (حدود 40 درصد از خانه‌های اجاره‌ای تهران)، افزایش اجاره غیرقانونی است. به گفته یکی از اعضای شورای شهر، «این قانون به مستاجران کمک می‌کند تا هزینه‌ها را در طول قرارداد اجاره تقسیم کنند و فشار اولیه کاهش یابد.»

تأثیر قانون بر بازار املاک تهران

بازار املاک تهران در سال 1404 با چالش‌های متعددی از جمله تورم، افزایش تقاضا و کمبود عرضه روبه‌رو است. قانون جدید می‌تواند به تعادل بازار کمک کند، اما نیاز به نظارت دقیق دارد. برای مثال، در شهرهایی مثل شیراز و اصفهان که بازار اجاره مشابه تهران است، قوانین مشابهی در حال بررسی است.

علاوه بر این، این قانون می‌تواند به جذب مستاجران جوان‌تر به بازار کمک کند. به گفته یک تحلیلگر املاک، «کاهش هزینه‌های اولیه اجاره می‌تواند باعث شود جوانان بیشتری به جای ماندن در خانه والدین، به اجاره مسکن روی بیاورند.»

چه زمانی قانون اجرا می‌شود؟

قانون عدالت در اجاره مسکن اکنون در انتظار امضای شهردار تهران است. پس از امضا، این قانون ظرف 180 روز اجرایی خواهد شد. شهردار تهران در اظهاراتی اعلام کرده است: «این قانون نیت خوبی دارد، اما باید مراقب نتایج ناخواسته آن باشیم.»

سوالات متداول

مجید کیوانپور