حفاظت از جانوران در معرض خطر انقراض در ایران

ایران با آب و هوای گوناگون و موقعیت جغرافیایی خاص خود، میزبان تنوع زیستی فوق ‌العاده ای از جانوران است.

 برخی از ویژگی‌های مهم جانوران ایران عبارت اند از:

1.      پستانداران

ایران میزبان گونه‌های متنوعی از پستانداران است. گونه‌هایی مانند پلنگ ایرانی، خرس قهوه‌ ای، گربه ی جنگلی و گورخر ایرانی از جمله پستانداران بومی و در معرض خطری هستند که نیاز به حفاظت جدی دارند.

2.      پرندگان

بیش از 500 گونه پرنده در ایران شناسایی شده ‌اند. از میان آن ‌ها می‌توان به عقاب طلایی، فلامینگو، کبک و انواع پرندگان مهاجر اشاره کرد. ایران به عنوان یکی از مهم‌ ترین کریدور های (گذرگاه) مهاجرت پرندگان در جهان شناخته می‌شود.

3.     خزندگان و دوزیستان

ایران میزبان انواع خزندگان و دوزیستان با تنوع بالاست. گونه ‌هایی مانند لاک‌پشت خزری، افعی شاخ ‌دار و قورباغه ی ایرانی از جمله این جانداران می باشند.

4.     جانوران بی ‌مهره

حشرات، عنکبوت ‌ها، کرم ‌ها و سایر جانداران بی ‌مهره نیز بخش مهمی از تنوع زیستی ایران را تشکیل می‌دهند. برخی گونه‌ های بی ‌مهره مانند زنبور عسل ایرانی دارای اهمیت اکولوژیکی و اقتصادی هستند.

متأسفانه بسیاری از این گونه‌ های جانوری در ایران در معرض تهدیدات زیادی مانند از دست دادن زیستگاه، شکار غیرقانونی و آلودگی‌ ها قرار دارند. حفاظت از این تنوع زیستی نیازمند تلاش‌ های گسترده در سطوح مختلف است. در ایران تعداد زیادی از جانوران در معرض خطر انقراض قرار دارند. برخی از مهم ‌ترین این گونه های در معرض خطر عبارت اند از:

1.      پلنگ ایرانی (Panthera Pardus Saxicolor)

این زیرگونه ی پلنگ، بومی ایران است که جمعیت آن به شدت کاهش یافته و در لیست قرمز IUCN به عنوان گونه در معرض خطر شدید انقراض قرار دارد.

2.      گورخر ایرانی (Equus Hemionus Onager)

این زیرگونه ی بومی گورخر که زیستگاه اصلی آن در ایران است، در معرض انقراض قرار گرفته و تنها چند صد رأس از آن در طبیعت باقی مانده‌ اند.

3.     کاراکال یا گربه ی جنگلی (Caracal)

این گربه‌ سان بومی ایران که در زیستگاه ‌های کوهستانی و بیابانی زندگی می‌کند، به دلیل شکار بی‌رویه و از دست دادن زیستگاه در معرض خطر انقراض قرار دارد.

4.     خرس قهوه‌ای (Ursus Arctos)

جمعیت این پستاندار بزرگ در ایران به شدت کاهش یافته و تنها چند صد رأس از آن در طبیعت باقی مانده ‌اند.

5.     قوچ و میش وحشی (Ovis Orientalis)

این گونه از گوسفندان وحشی بومی ایران که زیستگاه اصلی آن در کوه‌ های زاگرس است، در معرض خطر انقراض قرار گرفته اند.

حفاظت از این گونه‌ ها و دیگر جانوران در معرض خطر ایران، نیازمند اقدامات جدی حفاظتی و مدیریت زیستگاه ‌ها است. آگاه‌ سازی عمومی و همکاری بین ‌المللی در این زمینه، اهمیت زیادی دارد. برای حفاظت از جانوران در معرض خطر انقراض در ایران، اقدامات متعددی در دست اجرا است:

1.      ایجاد مناطق حفاظت‌ شده

دولت ایران مناطق حفاظت ‌شده ی طبیعی متعددی را ایجاد کرده است که زیستگاه ‌های اصلی این جانوران را در بر می‌گیرند. این مناطق تحت مراقبت و نظارت قرار دارند.

2.      برنامه ‌های پایش و مطالعه

دانشگاه‌ ها و سازمان ‌های دولتی، برنامه‌ های پایش جمعیت و رصد وضعیت این گونه‌ ها را به طور مستمر انجام می‌دهند تا بتوانند روند تغییرات را بررسی و مدیریت کنند.

3.     برنامه ‌های توسعه ی زیستگاه

با همکاری سازمان محیط‌زیست، اقداماتی برای توسعه و بهبود زیستگاه‌ های این جانوران در دست اجرا است که شامل بازسازی و احیای زیستگاه ‌ها، کنترل آلودگی‌ ها و ایجاد کریدور های زیستی می‌شود.

4.     مبارزه با شکار غیر مجاز

نیروهای محیط‌زیست با همکاری نیروی انتظامی، اقدامات سخت‌گیرانه‌ ای را برای مقابله با شکار غیرمجاز این گونه‌ ها در دست اجرا دارند.

5.     برنامه‌ های پرورش در اسارت و رها سازی

در موارد ضروری، برخی از این جانوران در اسارت پرورش داده می‌شوند و سپس در زیستگاه ‌های طبیعی رها سازی می‌شوند.

علی‌رغم این اقدامات، مشکلات همچنان وجود دارد و نیاز است تا با همکاری همه ی ذی‌ نفعان از جمله دولت، محققان و مردم، تلاش ‌های بیشتری برای حفاظت از این گونه‌ های با ارزش انجام شود.

 

یوزپلنگ ایرانی

 

برای کنترل آلودگی‌ ها در زیستگاه ‌های جانوران در ایران، اقدامات مختلفی در دست اجرا است از جمله:

1.      کاهش آلودگی هوا و آب

   - اجرای قوانین و مقررات زیست ‌محیطی برای کاهش انتشار آلاینده ‌ها در صنایع و خودروها

   - ترویج استفاده از انرژی‌ های تجدید پذیر و فن آوری ‌های پاک

   - طراحی و اجرای سامانه ‌های تصفیه فاضلاب و پسماند صنعتی

2.      مدیریت آلودگی خاک

   - ممنوعیت استفاده از سموم و کودهای شیمیایی در مناطق حفاظت‌ شده

   - اجرای برنامه ‌های کمپوست (پوسش) ‌سازی و بازیافت مواد آلی در روستاها و شهرها

   - احیای مناطق آلوده به مواد سمی و خطرناک

3.     کنترل آلودگی صوتی (صدایی)

   - محدودیت ‌های ترافیکی و ساخت ‌و ساز در نزدیکی مناطق حفاظت ‌شده

   - ایجاد حریم‌ های صوتی در مناطق حساس

4.     بازسازی و احیای زیستگاه‌ ها

   - کاشت گیاهان بومی و ایجاد پوشش گیاهی مناسب

   - کنترل ورود گونه‌ های مهاجم

   - ایجاد کریدورهای زیستی و اتصال زیستگاه ‌ها

این اقدامات با همکاری دستگاه‌های اجرایی، مراکز پژوهشی و مشارکت مردمی در حال انجام است. اما برای حل مشکلات آلودگی در زیستگاه‌ ها، نیاز به تلاش بیشتر و مشارکت همگانی است. برای کاهش آلودگی آب و هوا در ایران، مجموعه قوانین و مقررات زیست‌ محیطی وجود دارد که به طور مختصر به برخی از آن ها اشاره می‌کنم:

1.      قانون هوای پاک

   - تعیین استاندارد های انتشار آلاینده‌ ها برای صنایع، خودروها و سایر منابع

   - محدودیت‌ های ترافیکی و طرح‌ های کاهش آلودگی هوا در کلان شهرها

2.      قانون مدیریت پسماند

   - الزام به تفکیک، بازیافت و دفع ایمن پسماند ها

   - ممنوعیت دفع غیرقانونی پسماند های صنعتی و خطرناک

3.     قانون حفاظت از منابع آب

   - استاندارد های کیفیت آب و پساب‌ های صنعتی و شهری

   - محدودیت ‌های برداشت آب از منابع سطحی و زیرزمینی

4.     قوانین مرتبط با انرژی ‌های تجدید پذیر

   - تشویق و حمایت از استفاده از انرژی ‌های پاک مانند خورشیدی، بادی و زیست ‌توده (بایومس)

این قوانین توسط وزارت نیرو، سازمان محیط‌زیست و سایر دستگاه‌ های اجرایی اعمال و پایش می‌شود. اما همچنان نیاز به اجرای دقیق ‌تر و نظارت بیشتر بر این قوانین احساس می‌شود.

قوانین و مقررات مرتبط با کاهش آلودگی آب و هوا در ایران تأثیرات مختلفی داشته ‌اند، نظیر:

1.      کاهش آلودگی هوا

   - اجرای طرح ‌های ترافیکی و محدودیت ‌های ورود خودرها به مناطق شهری، موجب کاهش انتشار آلاینده ‌های هوا شده است.

   - اعمال استاندارد های انتشار برای صنایع و خودروها نیز سبب کاهش میزان آلاینده‌ های تولیدی شده است.

   - اما همچنان در برخی کلان شهرها مانند تهران، آلودگی هوا در سطوح نگران ‌کننده‌ای باقی مانده است.

2.      بهبود کیفیت آب

   - اجرای استاندارد های دفع پساب ‌های صنعتی و شهری، موجب کاهش آلودگی منابع آبی شده است.

   - ممنوعیت دفع غیر قانونی پسماند ها نیز از آلودگی آب‌ های زیرزمینی جلوگیری کرده است.

   - مشکلاتی مانند آلودگی ناشی از فرسایش خاک و شوری آب ‌های سطحی همچنان وجود دارد.

3.     توسعه ی انرژی‌ های تجدید پذیر

   - قوانین حمایتی از انرژی ‌های پاک، سبب افزایش سهم این انرژی‌ ها در مجموع تولید انرژی کشور شده است.

   - این امر به طور غیر مستقیم به کاهش انتشار آلاینده ‌های ناشی از سوخت‌ های فسیلی کمک کرده است.

در مجموع، این قوانین و مقررات در چند دهه ی اخیر، تأثیرات مثبتی بر کاهش آلودگی آب و هوا داشته ‌اند. اما همچنان نیاز به اجرای دقیق‌ تر و نو آوری در این زمینه احساس می‌شود.

 

بازبینی: س. سیاح

سایر مطالب در اطلاعات عمومی

فصل پنجم: علم درآمدزایی - بخش سوم

کتاب جذاب و پربار "علم پول درآوردن" اثر استاد برایان تریسی که توسط شاگرد مستقیم ایشان جناب دکتر مهدی نشاط به فارسی درآمده است، یکی از پربار ترین کتاب های حوزه موفقیت می باشد.

چگونه جامعه شناسان مطالعات خود را انجام می دهند؟

جامعه شناسی یک رشته مهم در علوم اجتماعی است که به مطالعه، تحلیل و درک نظام های اجتماعی می پردازد.

هنجارها و نقششان در تحولات اجتماعی

هنجار به معنای اصل، قاعده یا الگویی است که در یک جامعه یا فرهنگ مورد پذیرش قرار گرفته و به عنوان معیار رفتار و عمل افراد مطرح می شود.

برنامه های غذایی که می توانند به لاغری افراد کمک کنند

به خاطر داشته باشید که برنامه غذایی باید متناسب با شرایط فردی شما باشد. برای برنامه ریزی دقیق تر، بهتر است از یک متخصص تغذیه مشاوره بگیرید.

کارشناسی قیمت ملک: فرایندی حیاتی در معاملات ملکی

کارشناسی قیمت ملک، به عنوان یکی از ارکان اساسی در فرآیند خرید و فروش املاک، نقشی کلیدی در تعیین ارزش واقعی یک ملک ایفا می‌کند. این فرایند تخصصی، با تکیه بر دانش و تجربه کارشناسان خبره، به بررسی دقیق و

عواملی که بر روی قوای جنسی تأثیرگذار می باشند

صحبت کردن در مورد قوای جنسی یک موضوع حساس و شخصی است.

ترفندهای طلایی برای فروش سریع و پرسود خانه و آپارتمان: راهنمای جامع و کاربردی

فروش ملک، چه خانه باشد چه آپارتمان، فرایندی پیچیده است که با چالش‌های فراوانی همراه است. اما با استفاده از ترفندهای طلایی و کاربردی، می‌توانید این مسیر را هموارتر کرده و به سرعت و با سود بیشتر به نتیج

تبدیل سند شورایی به تک برگ: راهنمایی جامع و نکات ضروری

سند شورایی، که نوعی قولنامه عادی محسوب می‌شود و توسط شورای محلی یا دهیاری تأیید شده است، در مناطق روستایی و شهرهای کوچک رایج است. این سند، اگرچه مالکیت را نشان می‌دهد، اما به دلیل ماهیت عادی خود، دارا

سرمایه گذاری در مغازه: فرصت ها، چالش ها و نکات کلیدی

سرمایه گذاری در مغازه، به عنوان یکی از روش‌های سنتی و پرطرفدار در بازار املاک و مستغلات، همواره مورد توجه سرمایه گذاران بوده است. اما آیا خرید مغازه هنوز هم یک سرمایه گذاری هوشمندانه محسوب می‌شود؟ در

خرید و فروش زمین: فرصت‌ها، چالش‌ها و نکات کلیدی

خرید و فروش زمین یکی از قدیمی‌ترین و در عین حال پرطرفدارترین روش‌های سرمایه‌گذاری است. زمین، به عنوان یک دارایی ثابت و محدود، همواره ارزش خود را حفظ کرده و در بسیاری از موارد، با گذشت زمان افزایش قابل

انتخاب مناسب ترین سرمایه‌گذاری: مسیری شخصی برای رسیدن به اهداف مالی

سرمایه‌گذاری، فرایندی است که نه تنها می‌تواند به حفظ ارزش پول شما در برابر تورم کمک کند، بلکه می‌تواند ثروت شما را نیز افزایش دهد. اما با وجود گزینه‌های متعدد سرمایه‌گذاری، از بازارهای مالی گرفته تا ا

دنیای پویای خرید و فروش املاک: چالش‌ها، فرصت‌ها و راهکارها

بازار املاک و مستغلات، همواره یکی از ارکان اصلی اقتصاد بوده و نقشی حیاتی در زندگی افراد و جوامع ایفا می‌کند. این بازار، تحت تأثیر عوامل متعددی همچون شرایط اقتصادی، نرخ بهره، سیاست‌های دولتی و تحولات ا